نقش آجر در بهینه‌ سازی انرژی

آجر

بهینه‌ سازی انرژی توسط آجر

طبق آمار و مطالعات بررسی‌شده صنایع گروه کانی غیرفلزی به‌خصوص کاشی، سرامیک، سفال و آجر ماشینی ازلحاظ مصرف انرژی نسبت به میانگین مصرف جهانی در سطح بالاتری قرارگرفته‌اند. هدر رفت یک‌سوم از کل انرژی در فرایند صنعتی و عدم کارایی مصرف انرژی و اثرات زیست‌محیطی، اهمیت و ضرورت بهینه‌سازی مصرف انرژی را در صنایع آشکار می‌کند.

در این مقاله به نقش کانی غیرفلزی آجر در بهینه‌ سازی انرژی می‌پردازیم.

با توجه به نتیجه آمار و اطلاعات به‌دست‌آمده اجرای سیستم مدیریت انرژی موجب کاهش مصرف انرژی و گازهای آلاینده و هم‌چنین هزینه‌های تولید می‌شود.

آجر و مزایای نهفته در بهینه‌ سازی کارخانه‌های آن

امروزه محصولاتی همچون کاشی، سرامیک و چینی‌ آلات بهداشتی توسط کشورهای درحال‌ توسعه نظیر چین، برزیل، هند و ترکیه به رونق تجاری جهانی خوبی رسیده‌اند. ایران نیز نیازمند توجه بیشتر و بهتری در این زمینه برای رونق تجارت در سطح جهانی است.

آجر سازی از قدیمی‌ترین صنایع در کشور ایران است که با پیشرفت صنعت نیز طیف وسیعی از تکنولوژی‌های روز و روش‌های سنتی را دربرمی گیرد. آجر با استفاده از ترکیب خاک رس، سنگ‌آهن، آهک، شن و ماسه و… به همراه آب و سپس تبدیل آن به خشت و درنهایت پخت آن‌که آجر را به وجود می‌آورد. رس بخش وسیعی از کانی‌های غیرفلزی را تشکیل می‌دهند که با توجه به نوع آن خواص متفاوتی را دارا می‌باشند. رس‌ها ماده اولیه محصولات سرامیکی ساختمانی‌اند و تأثیر به سزایی در کیفیت و خواص آن‌ها دارند. ازجمله ویژگی‌های مهم را می‌توان چسبندگی، جذب آب، انبساط و انقباض در اثر جذب و دفع آب، تغییرات شیمیایی در زمان پخت و … همگی بستگی به نوع رس انتخابی دارند که باید موردتوجه قرار گیرند. مواد اولیه ساخت محصول از اهمیت بالایی برخوردار است به‌طوری‌که اگر با تکنولوژی بسیار بالایی نیز ساخته‌شده باشد ولی کیفیت اولیه وجود نداشته باشد محصول نهایی نیز بی‌کیفیت خواهد شد.

آجر نباید صاف و صیقلی باشد و به همین علت در مرحله آماده‌سازی افزودنی‌هایی مثل خرده آجر، ماسه یا نوع دیگری از خاک‌های رسی به آن اضافه می‌شود. امروزه فرم دادن به خشت به‌وسیله دستگاه‌های پرس و قالب‌های ماشینی صورت می‌گیرد و پخت آجر توسط کوره‌های هوفمان و تونلی انجام می‌شود.آجرنما

کاربرد آجر

 آجر و بسیاری از بلوک‌های سفالی در شکل‌های گوناگون در ساختمان‌سازی کاربرد زیادی دارند. هم‌چنین با افزایش نیاز انسان به مصالحی مدرن و هم گام شدن با صنعت امروزی، شکل و مشخصات این مصالح نیز تغییرات بهینه‌ای یافته‌اند. ازجمله تغییرات می‌توان به افزایش مقاومت حرارتی و فیزیکی مصالح، افزایش مقاومت در برابر رطوبت و خوردگی، سبک‌سازی و افزایش کیفی ظاهری آجرها اشاره نمود. شایان‌ذکر است که دستیابی به محصولات کیفی، نیازمند بهینه‌سازی و ارتقا تکنولوژی در تمامی قسمت‌های فرایند تولید است.

نقش آجر در بهینه‌ سازی انرژی

بهینه‌سازی فرایند تولید آجر، بهبود وضعیت مصرف انرژی است که قطعاً نیازمند بهینه‌سازی و بهبود فرایند تولید و به‌کارگیری تکنولوژی‌های مدرن درزمینهٔ تولید باراندمان بالا است. با بهینه کردن فرآیندها ضایعات تولید، مصرف انرژی و اثرات مخرب آلاینده‌های زیست‌محیطی کاهش می‌یابد. به‌طورکلی نیز هزینه‌های تولید کاهش می‌یابد و کیفیت محصولات افزایش پیدا می‌کند.

 معرفی شاخص‌های مرتبط باانرژی در آجر سازی

ظرفیت و فرآیندهای تولید در کارخانه‌های آجر سازی بسیار متفاوت است و تمامی شاخص‌ها نیز با توجه به میزان فرایند کارخانه سنجیده می‌شود.

مصرف ویژه انرژی الكتریكی (Electrical Specific Energy Consumption)

برای بررسی دقیق از مصرف انرژی الكتریكی و چگونگی عملكرد تجهیزات الكتریكی در هر كارخانه، كل میزان مصرف تجهیزات و یا بخش موردنظر (مانند بخش پخت) در محاسبه شاخص انرژی الكتریكی مورداستفاده قرار می‌گیرد و درنهایت با تقسیم آن به محصول خروجی بخش موردنظر یا كل كارخانه میزان این شاخص برحسب KWh/Kgbrick به دست می‌آید.

مصرف ویژه انرژی حرارتی (Heat Specific Energy Consumption)

برای مشخص کردن شاخص انرژی حرارتی كل مصارف انرژی فسیلی (بخش موردنظر) كارخانه، با در نظر قرار دادن ارزش حرارتی حامل‌های انرژی مورداستفاده محاسبه‌شده، با تقسیم میزان انرژی حرارتی بر محصول خروجی كل كارخانه (بخش موردنظر) میزان این شاخص برای كل صنعت آجر نیز قابل‌محاسبه خواهد بود.

ارائه شاخص‌های نمونه در كشورهای مختلف (در صنعت آجر ماشینی)

در جمع‌آوری اطلاعات فرم ارزیابی انرژی می‌توان شاخص انرژی الكتریكی و فسیلی هر كارخانه را تهیه کرد؛ اما برای محاسبه دقیق این شاخص‌ها به تفكیك هر قسمت نیاز به اجرای ممیزی و كسب اطلاعات دقیق مصرف انرژی هر بخش است. كه این امر بعد از انجام ممیزی انرژی و اندازه‌گیری دقیق مصارف انرژی قسمت‌های مختلف هر كارخانه در مراحل بعدی پروژه حاصل می‌شود كه در آن مرحله کارخانه‌های ممیزی شده و همچنین قسمت‌های مختلف آن‌ها باهم مقایسه می‌شوند.

  • مزیت‌های نهفته در بهینه‌سازی کارخانه‌های آجر
  • بهینه‌سازی مصرف انرژی و آزادسازی پتانسیل‌های صرفه‌جویی انرژی
  • تعدیل ضایعات در هنگام تولید آجر و بعدازآن
  • کاهش اثرات نامطلوب زیست‌محیطی و آلاینده‌های مخرب
  • ضد زلزله، سبک‌وزن بودن و افزایش استحكام مكانیكی آجر
  • تعدیل استفاده از سیمان به ازای عملیات ساختمانی یكسان
  • تسریع بخشی به عملیات ساختمانی
  • افزایش توان صادراتی كشور در صنعت آجر و رونق اقتصادی

با توجه به گزارش سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت كشور ارزش سوخت مصرفی در آجر سازی و صنعت كاشی و سرامیك سهم نفت سفید ۸/۰ درصد، گاز مایع ۸/۶ درصد، گاز طبیعی ۳/۴ درصد، گازوئیل ۴/۱۶ درصد هست.

درصد گروه‌های صنعتی از كل مصرف نهایی انرژی در بخش صنعت

  • مواد غذایی ۸۸/۱۱%
  • نساجی و چرم ۰۰/۴%
  • چوب و محصولات چوبی ۴۲/۰%
  • كاغذ و چاپ ۸۶/۱%
  • شیمیایی و نفت ۱۶/۲۵%
  • كانی غیرفلزی ۱۹/۳۰%
  • فلزات اساسی ۹۵/۲۱%
  • ماشین‌آلات و تجهیزات ۴۳/۴%

وضعیت کنونی آجر سازی ایران تقریباً ۱۸ كوره تونلی ۲ میلیون تن (۵ درصد) و در حدود ۱۵۰۰ كوره هدفمان قدیمی ۲۱ میلیون تن (۹۵%) است.

جهت مشاوره فنی با تیم شهر آجر تماس حاصل فرمایید.

نویسنده: مهری رقمی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *