نوشته‌ها

آجر قزاقی

آجر قزاقی

آجر از قدیمی‌ترین مصالح در ساختمان سازی و معماری سنتی در ایران است. آجر نسبت به مصالح دیگر از مقاومت بیشتری برخوردار است و در ساخت خانه‌های بسیاری از آن استفاده شده است.

آجر قزاقی از دوران ساسانیان با ورود قزاق‌ها به ایران وارد شد. آن‌ها بنا‌های مخصوص خود را مثل سربازخانه‌ها، با آجر قزاقی می‌ساختند و بعد از آن این آجرها به آجر قزاقی معروف شدند.

بر اساس شواهد موجود، می‌توان گفت بسیاری از قسمت‌های بناهای معروف در ایران قدیم که مربوط به دوره ساسانیان است با این مصالح ساخته شده‌اند.

بناهایی مثل: پل دختر، گنبد طاووس، طاق کسری، مسجد جامع اصفهان و یزد و… از این نوع آجر در ساختار خود بسیار دارند.

 

  • نحوه ساخت آجر قزاقی:

خشت از قدیمی‌ترین عناصر در مصالح معماری ایرانی است. ایرانیان قدیم، خشت را با استفاده از خاک رس سرند شده درست می‌کردند و آن را در زیر آفتاب خشک می‌کردند.

آجر قزاقی نیز از همان فرمول در ساخت خود استفاده می‌کند. ابتدا خاک رس سرند شده را تبدیل به گل می‌کنند و سپس در قالب‌های چوبی در زیر آفتاب خشک می‌کنند. امروزه برای افزایش سرعت تولید و استحکام این آجرها از کوره‌های آجر پزی برای خشک کردن این آجرها استفاده می‌شود. در واقع ساخت این آجرها سنتی و دستی است.

 

  • اندازه و رنگ و فرم آجر قزاقی:

آجر قزاقی در قالب‌های مکعب مستطیل ساخته می‌شود. ابعاد تقریبی آن‌ها ۱۰*۲۰*۵ است. این آجرها به‌صورت توپر ساخته می‌شوند. البته نوع دیگری نیز دارند که به آجر ختایی قزاقی معروف است و مکعب مربع است و در اندازه‌های ۲۰*۲۰*۵ ساخته می‌شود.

آجرهای قزاقی در سه سایز پلاک، نیمه و کامل ساخته می‌شوند.

این آجر‌ها از تنوع زیادی در رنگ برخوردارند. باتوجه به این که هیچ رنگ شیمیایی‌ای به این آجرها اضافه نمی‌شود، رنگ‌ آن بسته به میزان حرارت و زمان پخت در کوره آجر پزی تغییر می‌کند. این آجرها شامل رنگ‌هایی مثل زرد، خاکی، قرمز اخرائی، پوست پیازی، حنایی و آتشی است.

قیمت این آجرها با تغییر رنگ و سایز، متفاوت خواهد بود.

 

  • ویژگی‌ها و موارد کاربرد آجر قزاقی:

آجر قزاقی از دیرباز، در بناهای بسیاری مورد استفاده قرار می‌گرفته است. اگر به بناهای تهران قدیم نگاه کنید، متوجه تعداد زیادی خانه می‌شوید که در ساخت آن‌ها از این نوع آجرها استفاده شده است .

این آجرها از زیبایی خاصی برخوردارند و امروزه نیز در نمای ساختمان ها استفاده می‌شوند.

همچنین در بسیاری از موارد از این آجرها در نمای داخلی و در قسمتی کوچک در طراحی مدرن نیز استفاده می‌شود. در بدنه شومینه‌ها، قسمتی از آشپزخانه‌ها و… نیز کاربرد دارند.

این آجرها از استحکام بالایی برخوردارند و در صورت بیمه کردن منزل از هزینه کمتری نسبت به بناهای دیگر برخوردار خواهند بود.

همچنین به‌دلیل گران بودن این مصالح نسبت به دیگر مصالح، در هنگام فروش از قیمت بالاتری برخوردارند.

امروزه در ترمیم و بازسازی منازل بیشتر از این مصالح استفاده می‌شود.

همچنین این آجرها نیاز به شستشو و یا رنگ کردن مجدد ندارند و دیر کثیف می‌شوند.

همچنین از ویژگی‌های بسیار مهم آجرهای قزاقی، شوره نزدن، نداشتن آلونک، رنگ ثابت و مقاومت در برابر یخبندان است.

این آجرها عایق حرارتی و برودتی هستند و می‌توانند سرما و گرما را مدت زیادی در محیط نگه دارند، بنابراین باعث کاهش هزینه‌ها نیز می‌شوند.

 

کاربرد آجر قزاقی در گذر زمان

 کاربرد آجر قزاقی در گذر زمان

آجر قزاقی را که میشناسید،آجر مصالح اساسی و بسیار ضروری در ساخت و ساز بنا است. آجر قزاقی از آن دسته مصالح ساختمانی است که از دیرباز مورد استفاده قرار گرفته است. این متریال پیوند دهنده‌ی معماری مدرنیته و سنتی است. این آجر به صورت دستی و سنتی  ساخته می‌شود. با وجود پیشرفت‌‌های دنیای معماری آجر قزاقی هنوز هم در نمای بیرونی و داخلی ساختمان نقش موثری دارد و در طی دوران رد پای پررنگی از خود به جا گذاشته است که به عنوان مثال می‌توان از زیگورات چغازنبیل، ایوان مدائن، مسجد جامع اصفهان و یزد و رباط شرف (موزه ی آجر کاری ایران) نام برد.

تلفیق سنت و مدرنیته 

امروزه نما و دکوراسیون سنتی طرفداران زیادی دارد. به راحتی توانسته نیاز این دسته از طرفداران را در نمای بیرونی٬ داخلی و حتی کف پوش رفع کند٬ همچنین می توان از آن به عنوان آجر پلاک و.. نیز استفاده کرد. سازندگان ساختمان برای مزین کردن نما و حتی فضای داخلی از این آجر استفاده‌ی فراوانی می‌کنند.

آجر قزاقی به دلیل تنوعی که در طرح ٬ اندازه و رنگ دارد دست کاربران را باز گذاشته است و هر سلیقه ای را راضی نگه می دارد. البته می‌توان این متریال را همراه با مصالح دیگر به صورت ترکیبی استفاده کرد. با خلاقیت و مشورت با طراح با تجربه می توان ساختمانی مدرن با نمای فوق  العاده داشت. البته در به کارگیری آجر قزاقی باید به کاربرد ساختمان توجه کرد. باید یک ساختمان مسکونی با یک ساختمان تجاری و یا اداری تفاوتی داشته باشد.

جایگاه در معماری مدرن

آجر قزاقی جزو آجرهای دستی سنتی است که جایگاه ویژ‌ه‌ای در معماری مدرن دارد. استحکام و دوام بالایی برخوردار است و در برابر تغییرات آب و هوایی دارای مقاومت است. از آجرهای قزاقی نسوز در داخل شومینه نیز استفاده می‌شود. نگه داری از این نوع آجر ارازان و راحت است.

آجر قزاقی

جایگاه آجر قزاقی در معماری مدرن

انواع آجر 

آجرهای قزاقی به رنگ‌های ابلق٬ بهی (کرم) و قرمز در نمای ساختمان یشترین کاربرد را دارند. علاوه بر این انواع آجر قزاقی شامل: بادمجانی٬ خطایی- کرم٬ خطایی-پیازی٬ آجرنما 3 سانت کرم٬ آجرنما 3 سانت قرمز٬ آجر نما 3 سانت ال است.

ساختمانی که در ساخت آن از آجر قزاقی استفاده شده است  ارزش قیمت گذاری آن بیشتر است. از مزایای ایت آجر می‌توان به عایق بودن آن در برابر سرما و گرما و هچنین سرو صدا اشاره کرد. این مصالح باعث ایجاد تعادل دمایی در داخل ساختمان می شود. این آجرها در برابر ایجاد ترک و درز مقاوم هستند و از ماندگاری بالایی برخوردارند. در مقابل شوره زدگی مقاوم است و در مجاورت آب حاوی سولفات مقاومت دارد. این متریال به دلیل جذب ملات زیادی که دارد از سست شدن و یا سقوط جلوگیری می کند.

آجر قزاقی

 

آجر قزاقی

استفاده از آجر قزاقی در نمای ساختمان

آجر قزاقی

ویژگی های آجر باعث شده که در ساخت و ساز به عنوان پرمصرف ترین مصالح شناخته شود. آجر قزاقی از این قاعده مستثنا نیست. همچنین زیبایی این آجر و الگوی حاصل از آجر چینی باعث شده است که به صورت نما در داخل و خارج بنا مورد استفاده قرار گیرد و هویت خاصی به ساختمان ببخشد. به وسیله ی آجر قزاقی می‌توان نمای سنتی و یا حتی مدرنی به ساختمان داد.

قدمت آجر قزاقی در بنای ایرانی

آجر به عنوان یکی از با کیفیت ترین مصالح ساختمانی از دیرباز مورد استفاده بوده است و کهن ترین مصالح ساخته ی دست بشر به شمار می آید. در ایران مصرف آجر به عنوان مصالح ساختمانی سابقه تاریخی دارد. که آجرهای رسمی اولین و بیشترترین آن ها است و قدمتی باستانی به همراه دارد. آجر قزاقی از این دسته اجرهاست که به صورت سنتی و دستی تولید می‌شود.
در معماری ایرانی نمونه های زیبا و با عظمتی وجود دارد که کاربرد آجر به‌وفور دیده می شود و در طی قرن ها پیشرفت درخشان ایرانیان در تولید و مهندسی کاربرد این مصالح قابل مشاهده است. در این میان می‌توان از زیگورات چغازنبیل، ایوان مدائن، مسجد جامع اصفهان و یزد و رباط شرف (موزه ی آجر کاری ایران) نام برد.

آجر قزاقی در نما

آجر قزاقي نمونه ای از نماي سنتي در معماری ایرانی است. نماي سنتي امروزه طرفداران فراواني دارد و بسياري از سازندگان نماي ساختمان خود را با انواع آجر‌هاي قزاقي سنتي مزين مي كنند كه جلوه بسيار زیبایی به سازه مي دهد و علارغم سنتی بودن آن زیبایی ویژه ای به ساختمان های مدرن می بخشد. از آجرهای قزاقی می‌توان در نمای داخلی٬ خارجی و حتی کف پوش استفاده کرد. همچنین آجر قزاقی نسوز را می توان در داخل شومینه به کار برد.

انواع آجر قزاقی

آجر قزاقي در سه سايز پلاك ، نيمه ، كامل توليد مي شود٬ که در زير بصورت كلي رنگ ها و محصولات این مصالح اشاره می‌شود.

امروزه به دلیل استفاده ی زیاد از این مصالح در نمای ساختمانی آجر قزاقی در رنگ‌های زرد٬ خاكي٬ پيازي٬ حنائي٬ ابلق٬ قرمز٬ قرمز اخرائي تولید می‌شود که می توان آن را با مصالح ترکیب کرد و در نمای ساختمان به کار برد.

سایز آجر قزاقی بسته به نوع آن متفاوت است مثلا: ختائي 20*٬20 ساده و طرحدار در 10*10 سانتی‌متر ساخته می‌شود. سایز آجر قزاقي نما 20*5/5 و ضخامت آجر پلاك 3/5 سانتی‌متر٬ نيمه 5/5 سانتی‌متر و كامل 10 سانتی‌متر است.

آجر قزاقی

آجر قزاقی پیوند دهنده سنت و مدرنیته

انسان موجودی نوستالژی است. با وجود داشتن زندگی مدرن علاقه ی خاصی به گذشته دارد. به همین دلیل در سازه های پیشرفته هنوز هم آثاری از معماری کهن را می بینیم که چگونه چشم نواز هستند. در میان مصالح هیچ متریالی مثل آجر نتوانسته زمین و رنگ و بوی خاک را برای ما زنده نگه دارد. در میان ساختمان ها و آپارتمان های بلند در هر مکان به فراخور موقعیت و کاربری، آجر قزاقی شکلی نو به خود گرفته است. حضور گرم آن در معماری و طراحی داخلی نه تنها رنگ نباخته است، بلکه در شکل و قالب های متنوع تری خود را نشان می دهد. به پاس داشت این مصالح باستانی که همواره برای ما یادآور خاک و طبیعت بوده است.

جهت مشاوره فنی با تیم شهر آجر تماس حاصل فرمایید