نوشته‌ها

آجر قزاقی

آجر قزاقی

آجر از قدیمی‌ترین مصالح در ساختمان سازی و معماری سنتی در ایران است. آجر نسبت به مصالح دیگر از مقاومت بیشتری برخوردار است و در ساخت خانه‌های بسیاری از آن استفاده شده است.

آجر قزاقی از دوران ساسانیان با ورود قزاق‌ها به ایران وارد شد. آن‌ها بنا‌های مخصوص خود را مثل سربازخانه‌ها، با آجر قزاقی می‌ساختند و بعد از آن این آجرها به آجر قزاقی معروف شدند.

بر اساس شواهد موجود، می‌توان گفت بسیاری از قسمت‌های بناهای معروف در ایران قدیم که مربوط به دوره ساسانیان است با این مصالح ساخته شده‌اند.

بناهایی مثل: پل دختر، گنبد طاووس، طاق کسری، مسجد جامع اصفهان و یزد و… از این نوع آجر در ساختار خود بسیار دارند.

 

  • نحوه ساخت آجر قزاقی:

خشت از قدیمی‌ترین عناصر در مصالح معماری ایرانی است. ایرانیان قدیم، خشت را با استفاده از خاک رس سرند شده درست می‌کردند و آن را در زیر آفتاب خشک می‌کردند.

آجر قزاقی نیز از همان فرمول در ساخت خود استفاده می‌کند. ابتدا خاک رس سرند شده را تبدیل به گل می‌کنند و سپس در قالب‌های چوبی در زیر آفتاب خشک می‌کنند. امروزه برای افزایش سرعت تولید و استحکام این آجرها از کوره‌های آجر پزی برای خشک کردن این آجرها استفاده می‌شود. در واقع ساخت این آجرها سنتی و دستی است.

 

  • اندازه و رنگ و فرم آجر قزاقی:

آجر قزاقی در قالب‌های مکعب مستطیل ساخته می‌شود. ابعاد تقریبی آن‌ها ۱۰*۲۰*۵ است. این آجرها به‌صورت توپر ساخته می‌شوند. البته نوع دیگری نیز دارند که به آجر ختایی قزاقی معروف است و مکعب مربع است و در اندازه‌های ۲۰*۲۰*۵ ساخته می‌شود.

آجرهای قزاقی در سه سایز پلاک، نیمه و کامل ساخته می‌شوند.

این آجر‌ها از تنوع زیادی در رنگ برخوردارند. باتوجه به این که هیچ رنگ شیمیایی‌ای به این آجرها اضافه نمی‌شود، رنگ‌ آن بسته به میزان حرارت و زمان پخت در کوره آجر پزی تغییر می‌کند. این آجرها شامل رنگ‌هایی مثل زرد، خاکی، قرمز اخرائی، پوست پیازی، حنایی و آتشی است.

قیمت این آجرها با تغییر رنگ و سایز، متفاوت خواهد بود.

 

  • ویژگی‌ها و موارد کاربرد آجر قزاقی:

آجر قزاقی از دیرباز، در بناهای بسیاری مورد استفاده قرار می‌گرفته است. اگر به بناهای تهران قدیم نگاه کنید، متوجه تعداد زیادی خانه می‌شوید که در ساخت آن‌ها از این نوع آجرها استفاده شده است .

این آجرها از زیبایی خاصی برخوردارند و امروزه نیز در نمای ساختمان ها استفاده می‌شوند.

همچنین در بسیاری از موارد از این آجرها در نمای داخلی و در قسمتی کوچک در طراحی مدرن نیز استفاده می‌شود. در بدنه شومینه‌ها، قسمتی از آشپزخانه‌ها و… نیز کاربرد دارند.

این آجرها از استحکام بالایی برخوردارند و در صورت بیمه کردن منزل از هزینه کمتری نسبت به بناهای دیگر برخوردار خواهند بود.

همچنین به‌دلیل گران بودن این مصالح نسبت به دیگر مصالح، در هنگام فروش از قیمت بالاتری برخوردارند.

امروزه در ترمیم و بازسازی منازل بیشتر از این مصالح استفاده می‌شود.

همچنین این آجرها نیاز به شستشو و یا رنگ کردن مجدد ندارند و دیر کثیف می‌شوند.

همچنین از ویژگی‌های بسیار مهم آجرهای قزاقی، شوره نزدن، نداشتن آلونک، رنگ ثابت و مقاومت در برابر یخبندان است.

این آجرها عایق حرارتی و برودتی هستند و می‌توانند سرما و گرما را مدت زیادی در محیط نگه دارند، بنابراین باعث کاهش هزینه‌ها نیز می‌شوند.

 

آجر قزاقی

طراحی مدرن با آجر قزاقی

طراحی مدرن با آجرهای قزاقی

آجر قزاقی

طراحی مدرن با آجر قزاقی

آجر قزاقی یکی از رایج‌ترین آجرهای سنتی دستی است. این آجر به همان روش آجر نمای قزاقی به صورت سنتی تهیه می‌شود. امروزه این متریال به عنوان نما برای ساختمان مدرن قابل استفاده است. بافت شهری برای مردم باید به گونه‌ای طراحی شود که تجلی بخش آرامش و زیبایی باشد. یکی از مواردی که می‌تواند حس طبیعی بودن و زیبایی به بافت شهری بدهد آجر قزاقیست که از دیرباز مورد توجه بوده است. این آجرها خود نمایانگر خاک و طبیعت هستند به همین دلیل است که می‌توانند حس صمیمت و آرامش را القا کنند. در واقع آجر قزاقی جایگاه ویژه‌ای در معماری مدرن پیدا کرده است

آجر قزاقی

تاریخچه آجر قزاقی

آجر قزاقی قدمتی طولانی دارد و از کهن‌ترین آجرهای سنتی ایران به شمار می‌رود. حتی اگر بناهای کهن ایرانی را ببینید، متوجه خواهید شد که در ساخت آن‌ها از این نوع آجرهای دست‌ساز و سنتی استفاده شده است. در واقع قزاقی برگرفته از نام سربازان قزاق‌ها است که با ورودشان به ایران، سربازخانه‌های خود را با نوعی آجر ساختند که آجر قزاقی نام گرفت. این امر با توجه به شواهد عینی از بناهایی همچون پل‌ دختر، مسجد جامع اصفهان، گنبد کاووس و … به دوران ساسانیان باز‌می‌گردد.

آجر قزاقی

استحکام آجر قزاقی

به دلیل اینکه این آجر با دست ساخته می‌شود از استحکام و دوام بسیار بالایی برخوردار است. در مقابل تغییرات دمایی مقاوم بوده و نگه‌‌داری از آن بسیار آسان و ارزن خواهد بود. همچنین این آجر در رنگ‌های خاکی، پوست پیازی، قرمز اخرایی، زرد، آتشی و حنایی در بازار موجود است. در واقع این تنوع رنگ، منجر به ایجاد بافتی مدرن در تم ساختمان‌ها می‌شود. به گفته سیمون آیوازیان آجر در معماری ایرانی مانند نت در موسیقی و کلمه در شعر است و نقشی تعیین‌کننده در معماری این سرزمین دارد.

امروزه به دلیل اینکه نما و طراحی‌های سنتی طرفداران بسیاری را به خود جذب کرده است، آجر قزاقی به راحتی توانسته خود را در این میان جای دهد. این نوع آجر نیاز طرفداران نمای داخلی و بیرونی را رفع کرده است و در هر سبک دکوراسیون، اثر متفاوتی از خود برجای می‌گذارد. این آجر در زیباسازی ساختمان، هم در داخل و هم بیرون کاربرد فراوانی دارد. به عنوان مثال استفاد از آجر قزاقی در داخل شومینه جلوه زیبایی در دکوراسیون داخلی ایجاد خواهد کرد.

آجر قزاقی

انواع رنگ آجر قزاقی

به دلیل تنوعی بی‌نظیری که در طرح، اندازه و رنگ دارد براحتی هر سلیقه‌ای را راضی نگه می‌دارد. به علاوه کاربران با وجود آجر قزاقی می‌توانند طرح خود را در هر سبکی پیاده کنند. ناگفته نماند این نوع آجر با هر متریال دیگری براحتی هماهنگ خواهد شد. در این زمینه باید خلاقیت داشت و از طریق مشاوره‌ با طراح، بتوان سبک مورد نظر خود را با توجه به نوع ساختمان (اداری یا مسکونی) پیاده کرد.

آجرهای قزاقی علاوه بر زیبایی در معماری امروزه به دلیل مزایای فراوانی که دارند بسیار مورد استقبال قرار می‌گیرند. از جمله می‌توان گفت این متریال عایق بسیار مناسبی در برابر تغییرات دمایی و همچنین سر و صداهای بالاست. همچنین این محصول تعادل دمایی را در ساختمان مهیا می‌سازد. آجر قزاقی عمر مفید سازه را افزایش می‌دهد، زیرا توان بالایی در برابر ترک و خوردگی دارد. به علاوه این محصول در برابر آب حاوی سولفات و شوره‌ زدن مقاوم است و به دلیل اینکه توان بالایی در جذب ملات دارد از سست شدن و سقوط ممانعت می‌‌کند.